Przejdź do treści
kochamjpz miłości do literatury
REKLAMA

Czy doświadczenia życiowe bohaterów literackich mogą być pouczające dla czytelników? Rozprawka

Wiele osób zastanawia się, czy literatura ma jeszcze inne przydatne funkcje, oprócz dostarczania rozrywki i radości ludziom. Z drugiej strony często mówi się też o książkach jako o skarbnicy wiedzy, pełnych życiowych mądrości i informacji. Pojawia się także pytanie, czy bohaterowie literaccy – ich życia, historie i decyzje – mogą okazać się pouczające dla czytelnika? Odpowiedź brzmi – tak, opowieści i przykłady z literatury mogą być dla każdego czytelnika korzystne i przydatne. Dzieje się tak, ponieważ wielu autorów inspiruje się faktycznymi wydarzeniami, opisuje własne doświadczenia i przeżycia. Ponadto wiele dzieł literackich ma charakter moralizatorski i dydaktyczny, czyli powstają one z myślą o tym, by odbiorca czerpał z nich wiedzę. Dla uwiarygodnienia prawdziwości powyższej tezy warto przywołać kilka przykładów tekstów, z których czytelnik może czerpać wiedzę. Jest to między innymi „Lalka” Bolesława Prusa, „Skąpiec” Moliera i „Opowieść wigilijna” Charlesa Dickensa. 

REKLAMA

W powieści „Lalka” Bolesława Prusa czytelnik poznaje głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego, który pozornie osiągnął w życiu sukces. Awansował w hierarchii społecznej i zgromadził znaczny majątek, a to dzięki zaangażowaniu się w handel zagraniczny. Wokulskiemu nie brakuje nic, by prowadzić spokojne, dostatnie życie. Pewnego dnia zakochuje się on jednak w pięknej arystokratce, Izabeli Łęckiej. Jego wybranka nie odwzajemnia jednak jego uczuć, a nawet gdy decyduje się zaręczyć z Wokulskim, to wciąż za jego plecami flirtuje ze swym kuzynem, Starskim. Wokulski od samego początku tej relacji mógł się domyślać, że nie będzie przyjęty przez Izabelę, a mimo to podejmował coraz więcej coraz bardziej rozpaczliwych kroków, by ją sobie zjednać, na przykład wykupując długi jej ojca. Z historii Wokulskiego płynie wiele wniosków, z których czytelnik może skorzystać, między innymi taki, że nie o każdą relację i nie o każde uczucie warto walczyć. Czasami człowiek musi przyznać przed sobą, że pewne rzeczy powinien odpuścić.

Kolejnym przykładem pouczającej lektury jest komedia „Skąpiec” Moliera. Opowiada ona o losach Harpagona, człowieka tak skąpego, że pieniądze były dla niego ważniejsze od jego własnych dzieci. Próbował on zarządzać ich życiem w taki sposób, by odnieść dzięki temu znaczne korzyści finansowe. Harpagon doprowadził ostatecznie do tego, że Kleant i Eliza czekali na pierwszą okazję, jaka pozwoliłaby im się uwolnić spod władzy skąpego ojca. Po opuszczeniu domu rodzinnego zerwali oni kontakty z Harpagonem, który został sam ze swoimi pieniędzmi, opuszczony, nieszczęśliwy, ale wciąż zaślepiony majątkiem. Z jego historii także płynie morał i pouczenie dla czytelnika. Nie wolno nigdy pozwolić, by pieniądze stały się obsesją i jedynym sensem w życiu człowieka. Jeśli tak się stanie, to może to doprowadzić do tego, że nawet najbliższa rodzina nie będzie chciała go znać, a to właśnie relacje z innymi ludźmi są cenniejsze od pieniędzy i kosztowności.

Ostatnim przykładem potwierdzającym tezę, że literatura może być pouczająca, jest „Opowieść wigilijna” Charlesa Dickensa. Opowiada ona o losach Ebenezera Scrooge’a, człowieka skąpego, niemiłego i opryskliwego. Scrooge miał pieniądze, ale nie chciał ich wykorzystywać, obniżał więc poziom życia swój i swojego pracownika, któremu kiepsko płacił. Zachowanie Scrooge’a zmieniło się dopiero, gdy nawiedziły go duchy świąt Bożego Narodzenia i skonfrontowały go z jego zachowaniem. Scrooge dowiedział się także, że jeśli nie zmieni swojego postępowania, to umrze, a po śmierci czekać będzie go okrutna kara za jego zachowanie. Wieści te przeraziły Scrooge’a do tego stopnia i uświadomiły mu, jak podłym człowiekiem był dla innych, że od tego momentu jego zachowanie zupełnie się zmieniło. Stał się człowiekiem dobrym uczynnym, pomocnym i o wiele bardziej szczęśliwym. Historia Scrooge’a pokazuje czytelnikowi, że nie można być zgorzkniałym, niedobrym człowiekiem, ponieważ może się to obrócić przeciwko niemu.

Podane przykłady historii bohaterów literackich zawierają więc w sobie pewien morał i są pouczające dla każdego, kto się z nimi zapozna. Lektura tych dzieł może więc być przydatna dla czytelnika i nieść ze sobą aspekt dydaktyczny, wpływający na jego postrzeganie rzeczywistości. 

Przywołane lektury

Czytaj dalej

Przedwiośnie – plan wydarzeń

Przedstawienie postaci Cezarego Baryki i jego rodziców. Wybuch I wojny światowej. Wyjazd Seweryna Baryki na front. Nieposłuszeństwo Cezarego wobec matki.

Artykuł2 min

Przedwiośnie – streszczenie

„Przedwiośnie” jest powieścią polityczną Stefana Żeromskiego, wydaną w 1924 roku. Opowiada o losach Cezarego Baryki, młodzieńca który wychował się w Rosji. Bohater przyjeżdża…

Artykuł43 min