Barok

Barok w literaturze polskiej rozwijał się od schyłku XVI do pierwszej połowy XVIII wieku. Jego początki nakładają się na późny renesans, a granice mają charakter umowny. W kulturze europejskiej szczególne znaczenie miał XVII wiek.

W poezji powracały niepokój egzystencjalny, religijność i poczucie niestałości świata. Człowiek bywał przedstawiany jako istota rozdarta między pragnieniami ciała a potrzebami ducha. Motyw przemijania pozwalał pytać o wartość doczesnych dóbr.

Istotną rolę odgrywała pomysłowość wypowiedzi. Koncept, paradoks, kontrast i rozbudowana metafora miały zaskakiwać odbiorcę oraz ukazywać nieoczywiste podobieństwa. Barokowy kunszt nie sprowadzał się jednak wyłącznie do ozdobności języka.

Polski dorobek epoki obejmuje różne środowiska i postawy: poezję dworską, refleksję religijną oraz piśmiennictwo szlacheckie. Ważnymi autorami są Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn i Wacław Potocki. Obok poezji rozwijały się pamiętniki.

Podczas analizy warto ustalić, czemu służy niezwykły obraz lub sprzeczność. Forma może wyrażać doświadczenie miłości, lęk przed śmiercią albo moralną krytykę. Nie każda cecha baroku występuje w każdym dziele tego okresu.