Młoda Polska

Młoda Polska to polska odmiana modernizmu, obejmująca lata około 1890–1918. Jej nazwa pochodzi od cyklu artykułów Artura Górskiego. Przemiany dotyczyły nie tylko literatury, lecz także malarstwa, muzyki i innych sztuk.

Artyści podważali mieszczańskie konwenanse i użytkowe pojmowanie sztuki. Podkreślali indywidualność twórcy oraz znaczenie osobistego przeżycia. Hasło autonomii sztuki współistniało jednak z zainteresowaniem problemami narodowymi i społecznymi.

Dekadenckie poczucie kryzysu sąsiadowało z poszukiwaniem odnowy. Poezja sięgała po symbol, nastrój i zmysłowe wrażenie. Impresjonizm, ekspresjonizm, naturalizm i neoromantyzm tworzyły różnorodny repertuar środków artystycznych.

Ważnymi twórcami byli Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz, Leopold Staff i Stanisław Wyspiański. Proza oraz dramat podejmowały także kwestie nierówności i obyczajowej hipokryzji. Różnorodność dzieł utrudnia sprowadzenie epoki do jednego nastroju.

Przy lekturze warto rozpoznać, jak krajobraz odzwierciedla stan psychiczny postaci lub podmiotu. Znaczenie mogą tworzyć barwy, dźwięki i niedopowiedzenia. W dramacie symboliczne obrazy często otwierają dyskusję o wspólnocie i jej bezsilności.