Mendel Gdański

„Mendel Gdański” Marii Konopnickiej przedstawia żydowskiego introligatora od lat związanego z Warszawą. Wychowując wnuka i uczciwie pracując, bohater uważa miasto za własny dom, lecz doświadcza zagrożenia wynikającego z antysemickiej nienawiści.

Nowela pokazuje krzywdę wyrządzaną przez uprzedzenia oraz bezpodstawne dzielenie mieszkańców na swoich i obcych. Ważna staje się także utrata zaufania do wspólnoty, która nie potrafi zapewnić bezpieczeństwa człowiekowi czującemu z nią głęboką więź.