Dusiołek – interpretacja

Autor: Kacper Kozioł

Leśmian za pomocą wiejskiej gawędy i dawnych wierzeń w demony konstruuje poważne filozoficzne pytanie. Można by się nawet pokusić o stwierdzenie, że jest to zagadnienie należące do teodycei. Jak pogodzić istnienie zła – dusiołka – z równoczesnym istnieniem miłosiernego Boga? Jest to poważny problem filozoficzny, nad którym głowi się nawet prosty chłop.

Niestety nie otrzymuje on odpowiedzi – Bajdale nie odpowiadają ani zwierzęta, ani Bóg. Powód powołania do życia dusiołka pozostaje więc dla niego tajemnicą. Być może odwiedziny dusiołka są kara za lenistwo chłopa, który wędruje i drzemie w czasie, w którym powinien pracować w polu. Złamanie zasad panujących w chłopskiej społeczności skutkuje interwencją sił wyższych, które mają dać Bajdale nauczkę. 

Leśmian stworzył więc balladę stylizowaną na wiejską gawędę i czerpiącą wzorce z dawnych wierzeń słowiańskich. Tytułowy dusiołek został oparty na postaci zmory, duszącej ludzi we śnie. Poeta stworzył postać Bajdały, chłopa wyłamującego się z zasad rządzących wiejską społecznością, który musi ponieść za to karę. Poeta w balladzie stawia odbiorcy filozoficzne pytanie o sens istnienia zła w świecie, którym rządzi miłosierny Bóg. Niestety podmiot liryczny nie uzyskuje na nie żadnej odpowiedzi i musi się po prostu pogodzić z tak działającą rzeczywistością. 

Dodaj komentarz