Wy, którzy pospolitą władacie – interpretacja

„Wy, którzy pospolitą władacie”, to „Pieśń XIV” Ksiąg wtórych, autorstwa Jana Kochanowskiego. Poeta włączył tę pieśń, jako drugą kwestię chóru do „Odprawy posłów greckich”- pierwszego nowożytnego dramatu polskiego. Jan Kochanowski żył i tworzył w czasach renesansu i do dziś uznaje się go za jednego z najwybitniejszych twórców tej epoki, w całej Europie. 

Wy, którzy pospolitą władacie – analiza i środki stylistyczne

Pieśń „Wy, którzy pospolitą władacie” składa się z pięciu zwrotek, po cztery wersy każda.

Już w pierwszym wersie, zauważyć możemy apostrofę, czyli bezpośredni zwrot, w tym przypadku, do rządzących narodem polskim, „Wy, którzy Pospolitą Rzeczą władacie”. Osoba mówiąca zwraca się do nich w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Zastosowanie licznych apostrof w tekście, czyni utwór liryką apelu. Występują tu rymy żeńskie, parzyste.

Pieśń pełna jest środków stylistycznych, takich jak epitety, np. „ własne rzeczy”, „stadem Bożym”, a także metafory, np.„ ludz­ką spra­wie­dli­wość w ręku trzy­ma­cie”, „ miej­sca za­sie­dli Boże na zie­mi”. Utwór powstał w XVI wieku, dlatego napisano go tak specyficznym językiem. Odnajdujemy tu archaizmy, tzn. wyrazy które obecnie nie są już używane w podanej formie, np. „, wszeteczeństwo”, „siermięga”. W związku z poruszeniem tematyki narodowej, utwór ma charakter wzniosły i patetyczny.

Wy, którzy pospolitą władacie – interpretacja pieśni XIV

Apel do rządzących

Podmiot liryczny zwraca się bezpośrednio do ludzi rządzących narodem. Stanowią oni elitę, niewielką grupę społeczną, mającą większa decyzyjność od reszty obywateli. Od ich decyzji zależy dobro ludzi żyjących w Polsce i to oni mają realny wpływ na to jak potoczy się historia państwa,. Osoba mówiąca nawołuje ich, aby przypomnieli sobie, jak istotną role pełnią, ponieważ ich czyny odbijają się na każdym szarym człowieku żyjącym w Rzeczpospolitej. Co ważne, nie kieruje swoich słów do konkretnych osób, nie wymienia ich nazwisk, zwraca się do ogółu rządzących. Stawia się na pozycji im równej, ponieważ nie okazuje uniżenia, nie posługuje się frazami wyrażającymi cześć czy uwielbienie. Wydaje się być człowiekiem cnotliwym, dla którego egoizm i chciwość niszczą podążanie za wspólnym dobrem. Podmiot chciałby, aby sytuacja obywateli się poprawiła, nawołuje do działania, krytykuje postawę bierną, nic niewnoszącą do sytuacji narodu. Źle podjęta decyzja szarego obywatela odbija się tylko na jego życiu. Natomiast źle podjęta decyzja władz, odbija się na losie wszystkich obywateli.

Władza, a siła boska

Dodaj komentarz