Hymn św. Franciszka z Asyżu – interpretacja

Jan Kasprowicz to polski literat, przedstawiciel Młodej Polski. Zasłynął z poetyckiej próby nawiązania kontaktu z Bogiem. Przeszedł od postawy bluźnierczej i buntu przeciwko Stwórcy, do franciszkanizmu, przedstawionego między innymi w utworze „Hymn św. Franciszka z Asyżu”, który ukazał się w 1902 roku w tomie „Salve Regina”, co znaczy „witaj Królowo”.

Hymn św. Franciszka z Asyżu – analiza i środki stylistyczne

Jak wskazuje tytuł, utwór jest hymnem, czyli uroczystą pieśnią pochwalną, o charakterze apostrofy, na przykład do bóstwa. Utwór składa się z piętnastu strof, o nieregularnej liczbie wersów.

Podmiotem lirycznym hymnu jest święty Franciszek z Asyżu, który kieruje swoje słowa do Boga. Taki zabieg postawienia konkretnej osoby w roli podmiotu, nazywamy liryką maski. Zastosowano czasowniki w pierwszej osobie liczby pojedynczej, np. „I śpiewam i gram”, „ I słucham szeptów”.

W utworze pojawia się wiele środków stylistycznych. Wykorzystano liczne apostrofy, na przykład już w pierwszym wersie: „ Bądź pochwalony, Rozdawco cierpienia!”. Jest ona jednocześnie wykrzyknieniem, które nadaje emocjonalności utworu i jest ich tu znacznie więcej, np.: „ Raduj się, serce, weselem twojego Zbawcy!”, „ O bracie mój, księżycu! o siostry me, gwiazdy!”. W tekście znajduje się sporo epitetów, „ bielszy chleb”, „ rzemiennym przepasaniu”, „ długi całun” oraz metafor, np.: „ na śpiew­nych roz­le­wach dzwo­nu, pły­nę­li du­chem ku To­bie”.

Dostrzegamy także liczne personifikacje, czyli nadanie cech ludzkich, między innymi elementom natury, rzeczom itp., na przykład: „ O bracie mój, księżycu! o siostry me, gwiazdy!”, „ O róże, siostry moje”, „ Dżu­ma, owi­nię­ta w sza­ry, dłu­gi ca­łun, prze­bie­ga z kosą w ręku za­gon za za­go­nem”. W hymnie pojawiają się również porównania, np.: „ du­sza twa jest jak prze­dziw­ne zwier­cia­dło, od­bi­ja­ją­ce świę­tą wolę Twór­cy” oraz powtórzenia „ i ty”, „ widzę”. Nie zabrakło także oksymoronu, czyli zestawienia wyrażeń przeciwstawnych, np. „ ran roz­kosz­nych”. Na odpowiedni rytm utworu, wpływ mają między innymi przerzutnie.

Hymn św. Franciszka z Asyżu – interpretacja

Nastawienie wobec Stwórcy

Osoba mówiąca w utworze nazywa Boga dawcą cierpienia, przypisuje mu nie tylko łaskawość, ale także obdarowanie bólem i złymi doświadczeniami. Nie odnosi się jednak do niego z obrazą i żalem, ale przyjmuje postawę pełną zrozumienia. Podmiot liryczny wie, że w życiu potrzebna jest równowaga, dostrzeganie zarówno dobra, jak i zła. Zatem uważa Boga za dawcę wszystkiego. Osoba mówiąca, za którą przyjmujemy świętego Franciszka, zwraca się do każdego stworzenia z prośbą o wysłuchanie jego pieśni dziękczynnej do Pana. Akceptuje rzeczywistość, jest pełen zrozumienia, miłości do Boga. Jest to końcowy etap twórczości Jana Kasprowicza. Wcześniej przejawiał bunt, a nawet bluźnierstwo wobec Stwórcy, czemu dał szczególny upust w cyklu „Ginącemu światu”.

Franciszkanizm

Podmiot liryczny wspomina swą przeszłość. Przyznaje, że droga do odnalezienia Boga w życiu nie jest łatwa. Młodzi ludzie często przepełnieni są niezrozumieniem i buntem. Obecność Boga jest dla niego namacalna w dziele stworzenia.

Najważniejszym punktem zwrotnym w życiu św. Franciszka, było porzucenie dóbr doczesnych i ruszenie ku poznaniu świata. Uważa to za słuszną i mądrą decyzję. Poczuł więź z naturą, fauną, florą, ciałami niebieskimi. Czuje się jednością z tym co go otacza, widzi w tym rękę Boga. Takie spojrzenie na naturę, z ogromnym szacunkiem i poczuciem jedności, jest elementem typowym dla filozofii franciszkańskiej.

Dodaj komentarz