Wiersze o samotności – samotność w poezji

Samotność to stan, który dotyka każdego z nas. Samotność czasem pobudza do twórczości, czasem powoduje cierpienie i stagnację. Samotność to częsty motyw w poezji. Wiersze o samotności przepełnione są melancholią, nostalgią, bólem, niekiedy rozpaczą. Bywają jednak takie utwory, które podkreślają pozytywne strony samotności. Wiersze o samotności bywają banalne, mało odkrywcze, bywają też takie, które zostają z nami w pamięci na lata – bowiem twórca potrafił opisać samotność w sposób wyjątkowy, nietrywialny. Jakie wiersze o samotności warto poznać? Przekonajmy się.

Byron

Lord George Byron (1788-1824) jest autorem wiersza „Samotność”. Wiersz opisuje sytuacje niezwykłe. Pierwsza strofa traktuje o tym, że człowiek, mimo że jest odłączony od ludzi, przebywa sam na szczycie lub wpatruje się w niebo, wcale nie odczuwa samotności. Człowiek taki nie jest samotny, bowiem „on mową mil­cze­nia / To­czy szczyt­ne roz­mo­wy z Du­chem przy­ro­dze­nia!”. Druga strofa traktuje zaś o sytuacji przeciwnej: bohater wiersza otoczony jest ludźmi, jednakże „Nie ma serca, przed któ­rym mógł­by wy­lać swo­je” – nie jest on w stanie odnaleźć w tłumie żadnego prawdziwego przyjaciela czy kochanki. Taki człowiek jest prawdziwie samotny – „Śród świa­ta, a przecie / Wszyst­ko, wszyst­ko dla nie­go umar­ło na świe­cie!”.

Norwid

Cyprian Kamil Norwid (1821-1883) napisał wiersz „Samotność”. Samotność wcale nie jest tu stanem, z którego wypływa melancholia, cierpienie, wręcz przeciwnie – podmiot liryczny stwierdza bowiem: „Och! jak lekko oddychać, słodko marzyć duszy – / Tu mi gwar, tu mi uśmiech myśli nie krępuje.”. Podmiot docenia bardzo „Wdzięk i urok milczenia”. Sonet opisuje sytuację, gdzie jednostka czuje się źle w grupie, z racji różnorodności poglądów i ogólnego niezrozumienia. Podmiot liryczny czuje się skrępowany, przebywając z innymi. Dlatego podmiot ten woli pozostać samotny: „U mnie rozkosz i życie, gdy moja myśl wolna.”.

Świrszczyńska

Anna Świrszczyńska (1909-1984) jest autorką wiersza „Samotność”. Podobnie jak w wierszu Norwida, także tu samotność nie jest czymś przykrym, powodującym ból, przeciwnie – w samotności można się błogo rozpłynąć, można też poczuć siłę z niej płynącą („Je­stem sama, je­stem sil­na. / Sa­mot­ność chroni mnie.”). Efekt rozpłynięcia i poczucia pewnego nieistnienia podmiotka liryczna rozpisuje, porównując się m.in. do platońskiej idei. W nieistnieniu można odnaleźć według podmiotki istnienie doskonałe. Wiersz kończy się jednak pesymistycznie: „Po­tem przyj­dą lu­dzie. / Da­dzą mi skó­rę, ko­lor oczu, płeć i na­zwi­sko. / Da­dzą prze­szłość i przy­szłość / ga­tun­ku homo sa­piens.”.

Leśmian

Bolesław Leśmian (1877-1937) również napisał wiersz „Samotność”. Podmiot liryczny podczas wietrznej pory usłyszał coś i dostrzegł w ciemności: „Ktoś z płaczem ku mnie z dna losu / Bezradną wyciąga rękę!”. Podmiot podąża za tą postacią, która okazuje się koniec końców postacią-widmem. Utwór kończy się żałosnym krzykiem podmiotu lirycznego: „Nie! Nikt się z nikim nie spotka! / Nikt nie pomoże nikomu!”. Podmiot ten musi zostać sam ze swoją samotnością.

Przerwa-Tetmajer

Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865-1940) napisał przejmujący wiersz, zaczynający się od słów: „Z posępnej ciszy”. Podmiot liryczny znajduje się w „grobowej martwocie” – tęskni on jednak do zobaczenia słońca, zieleni. Podmiot ów twierdzi: „za ży­cia z ży­wych wy­dar­łem się koła”, podjął on zatem decyzję o zupełnej izolacji, zarówno od ludzi, jak i od piękna otaczającego świata.

Podsumowanie

Wiersze o samotności są bardzo różnorodne. Niektóre wychwalają stan samotności – jak dzieje się to u Norwida i u Świrszczyńskiej. Inne pokazują grozę samotności, cierpienie z niej płynące – tak jest u Leśmiana i Przerwy-Tetmajera. U Byrona zaś widzimy ciekawą sytuację: tu człowiek nie czuje wcale dojmującej samotności, będąc samemu, czuje natomiast głębokie opuszczenie wśród ludzi, którzy to jednak nie są mu bliscy. Wiersze o samotności pozwalają nam przyjrzeć się lepiej naszym stanom, pokontemplować swoją samotność, być może też odkryć jej pozytywne strony, nacieszyć się nią.

Dodaj komentarz

x