Możliwości – interpretacja

Autor: Karolina Czajecka

Wisława Szymborska bezsprzecznie należy do grona najwybitniejszych polskich poetów. W roku 1996 nagrodzona została literacką Nagrodą Nobla za całokształt twórczości literackiej, z uzasadnieniem – „za poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości”. Utwór Możliwości traktuje o posiadaniu własnego zdania wobec spraw błahych, a także poważniejszych. Z takim podejściem do rzeczywistości mierzy się każdy człowiek, a wszystkie sytuacje wymagające wyboru, wrabiają jego system wartości. Wiersz Możliwości został wydany w roku 1986 w tomiku „Ludzie na moście”, w którym poetka skupia się nad ukazaniem kontrastu pomiędzy wyidealizowaną wizją miłości romantycznej, a ludzką rzeczywistością. 

Możliwości – analiza stylistyczna

Wiersz „Możliwości” zapisany został ciągłym tekstem, nie występuje w nim podział na strofy, mowa więc o budowie stychicznej. Wiersz możemy nazwać również wierszem białym i wolnym. Szymborska zrezygnowała z zastosowania rymów, a także postawiła na nieregularną budowę wersów. Cały utwór składa się z trzydziestu dziewięciu wersów.

Utwór jest przykładem liryki bezpośredniej, ponieważ podmiot liryczny ujawnia się w wierszu, za pomocą czasowników w pierwszej osobie liczby pojedynczej oraz zaimkami w odpowiedniej odmianie („wolę sie­bie lu­bią­cą lu­dzi”).

Wiersz Możliwości charakteryzuje się jednak słabo rozwiniętą warstwą stylistyczną. Pod względem liczebności wyróżniają się anafory, czyli rozpoczęcie wersów od tego samego słowa. W przypadku wiersza Możliwości jest to słowo „wolę”. Autorka zastosowała także epitety – „rocznice nieokrągłe”, „czas owadzi”, „oczy jasne”, „kochającą ludzkość”. W utworze spotkamy również powtórzenia – „Wolę śmieszność pisania wierszy / od śmieszności ich niepisania.”, „Wolę liście bez kwiatów niż kwiaty bez liści.”.

Możliwości – interpretacja utworu

Podmiot liryczny wypowiadający się w wierszu „Możliwości”, jest kobietą, na której temat możemy dowiedzieć się sporo. Dzieli się ona z adresatem swoimi opiniami na temat rzeczy codziennych, a także wyraża swoje poglądy na tematy polityczne, mówi o wartościach moralnych. Na podstawie utworu wywnioskować możemy, że jest to kobieta dojrzała, o wykształconej opinii i nie boi się wyrażać swojego zdania. Podmiot liryczny wypowiadający się w wierszu może być utożsamiany z samą autorką – Wisławą Szymborską – ponieważ ja liryczne niezwykle ceni sobie sztukę. 

Utwór przedstawia powszechny system wartości podmiotu lirycznego, na podstawie z pozoru błahych wyborów. Wiersz może obudzić w odbiorcy utworu refleksję na temat tego, jak decyzje, które podejmujemy każdego dnia, wpływają na kreowanie systemu wartości moralnych człowieka. Podmiot liryczny może być uznany za kogoś dojrzałego. Świadczy o tym cała lista rzeczy, które ja liryczne wypowiadające się w wierszu preferuje. Pozwala mu na to zdobyte doświadczenie życiowe, na podstawie którego dokonuje owych decyzji. O dojrzałości bohaterki świadczy również odwaga do jawnego wyrażania swojej opinii, od tematów prostych i codziennych, aż po tematykę polityczną. Podmiot jest człowiekiem wolnym, ponieważ nie ukrywa się ze swoim zdaniem. Możliwość posiadania własnej opinii, cechuje ludzi wolnych, dążących do odkrycia swojej prawdziwej tożsamości. 

Dodaj komentarz