Mały Książę – motywy literackie

Autor: Marta Grandke

Jedną z najbardziej znanych powiastek filozoficznych w historii literatury jest “Mały Książę” autorstwa Antoine’a de Saint-Exupéry’ego. Wydana po raz pierwszy została ona w roku 1943, w Nowym Jorku. Na całym świecie sprzedano ponad sto czterdzieści milionów egzemplarzy “Małego Księcia”. Powieść ta opowiada o losach małego chłopca, żyjącego samotnie na odległej planecie. Jego losy stawiają czytelnikowi pytania o relacje między ludźmi, o miłość, o przyjaźń i odpowiedzialność i inne filozoficzne zagadnienia. Wiele z nich wyróżnić można także jako motywy literackie obecne w powieści. 

Motyw przyjaźni 

Jednym z najważniejszych motywów, jakie pojawiają się w “Małym Księciu”, jest przyjaźń i jej znaczenie dla ludzi. Nie jest ona czymś, co przychodzi głównemu bohaterowi naturalnie i prosto – wręcz przeciwnie, uczy się on jej podstaw od napotkanego w trakcie podróży lisa. Przyjaźń została tu porównana do procesu oswajania dzikiej istoty – jest to proces długofalowy, trudny i wymagający cierpliwości. Nie można kogoś oswoić od razu, jednak codziennie widać małe postępy, aż wreszcie można nazwać drugą osobę przyjacielem. Dodatkowo przyjaźń oznacza także odpowiedzialność za to, co się “oswoiło”. Nie można od tak porzucić kogoś, z kim weszło się w taką relację, jest się bowiem odpowiedzialny za uczucia, które świadomie się wzbudziło i relacje, które się zawiązało. Przyjaźń jest więc procesem i może trwać on długo.

Motyw miłości 

Oprócz przyjaźni pojawia się także motyw innej relacji i uczucia, czyli miłości. Mały Książę prowadził samotne życie, aż pewnego dnia na jego planecie wykiełkowała róża. Chłopiec natychmiast zapałał do niej afektem i zaczął się nią opiekować. Róża była jednak kapryśna, wiele wymagała od chłopca, a on nie mógł zrozumieć jej intencji. Relacja Małego Księcia i róży była na tyle skomplikowana, że ten, miło swojej miłości do rośliny, postanowił ją porzucić. Opuścił więc swoją planetę i rozpoczął wędrówkę po innych światach. W międzyczasie chłopiec zorientował się, że jego róża nie jest jedyna na świecie, jak go wcześniej zapewniała. Dopiero wówczas zrozumiał, co tak naprawdę stało za zachowaniem róży, zaczął się o nią martwić, a ostatecznie dał się ukąsić wężowi, by móc do niej powrócić. Dodatkowo lis uświadomił mu, że to nie niepowtarzalność róży czyniła ją wyjątkowo, ale raczej więź, jaka zawiązała się między nią a chłopcem. Miłość nie została więc ukazana w powieści jako łatwe uczucie, a raczej jako coś, o co trzeba dbać i codziennie starać się budować swój związek z drugą osobą.

Motyw podróży

W “Małym Księciu” pojawia się także wątek podróży. Rozpoczyna się ona od trudnej relacji chłopca z różą, w wyniku której chłopiec postanawia opuścić swój dom i rozpocząć wędrówkę po innych planetach. W trakcie odwiedzania kolejnych światów Mały Książę zaczyna dowiadywać się wielu rzeczy o nich – poznaje perspektywy innych osób, po raz pierwszy też spotyka się z dorosłymi ludźmi. Lekcje, które są udziałem Małego Księcia, nie zawsze niosą ze sobą pozytywne przesłanie. Chłopiec spotyka na przykład człowieka zmagającego się z nałogiem. Podróż jest nie tylko odwiedzaniem nowych miejsc, ale także dojrzewaniem chłopca pod względem  duchowym, rozwojem i zdobywaniem nowej wiedzy i perspektyw. Podróż ma więc w tym przypadku wymiar kształcący. 

Dodaj komentarz