Melancholia – choroba duszy, motywacja do działania? Różne oblicza nudy w literaturze. W pracy odwołaj się do: wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.

W literaturze często można znaleźć motywy poświęcone ludzkim stanom emocjonalnym. Jednym z nich jest tak zwana melancholia, której różne postaci można znaleźć na kartach dzieł literackich. Kryje się ona pod wieloma nazwami, na przykład niechęci do życia, bólu egzystencjalnego czy nawet zwyczajnej nudy, jaka pojawia się w życiu niektórych osób. Zastanawiać się można, czy nuda lub melancholia są chorobą duszy czy też raczej motywacją do podjęcia działania, impulsem do zmiany czegoś w swoim życiu. Sprawdzić to można na przykładzie wielu postaci literackich. Motyw ten pojawia się bowiem w takich dziełach jak „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej, „Nie-boska komedia” Zygmunta Krasińskiego, „Siłaczka’ Stefana Żeromskiego czy „Pani Bovary” Gustave’a Flauberta.

W powieści „Nad Niemnem” postacią znudzoną, ogarniętą melancholią jest Emilia Korczyńska, żona Benedykta. Emilia prowadzi bezpieczne, dostatnie życie wśród kochającej rodziny, a mimo to nie jest w stanie wykrzesać z siebie choć odrobiny chęci do działania czy entuzjazmu wobec otaczającej jej rzeczywistości. Większość czasu Emilia spędza w bezruchu, próbując uniknąć najmniejszego choćby wysiłku. Jest także określana jako hipochondryczka, nieustannie niepokoi się o stan swojego zdrowia. Jest znudzona, nic jej nie zadowala, nie znajduje szczęścia w małżeństwie i wciąż czyta romanse, porównując świat rzeczywisty do tego przedstawionego w książkach. Nuda i melancholia Emilii nie pchają jej jednak do żadnego działania. Powodują raczej jeszcze większe zamknięcie się w sobie i przekonanie, że nie ma sensu próbować czegoś zmienić. Emilia zamiast tego coraz bardziej izoluje się od świata zewnętrznego, przekonana, że jest on w stanie jej nic zaoferować.

W romantycznym dramacie „Nie-boska komedia” z kolei nuda pchnęła bohatera – hrabiego Henryka – do czynu i spowodowała, że rozpadła się jego rodzina. Zwykłe, codzienne życie u boku żony i syna męczyło i nudziło hrabiego, czuł się bowiem powołany do wyższych celów, takich jak poezja. Opuszcza więc rodzinę, znużony nią i postanawia podążyć za swoją muzą. Okazuje się jednak, że wszystko to, czego oczekiwał Henryk, było kłamstwem, a on sam nie jest tak wielkim poetą, jak by pragnął. Jego działanie było więc błędem. Hrabia Henryk ostatecznie powrócił bowiem na łono wzgardzonej przez niego rodziny i musiał zmierzyć się z konsekwencjami swoich czynów, takimi jak śmierć żony oraz poważna choroba syna. 

Dodaj komentarz

Autor opracowania: Marta Grandke

x