Miejsca ważne w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Miejsca Andrzeja Stasiuka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Autor: Marta Grandke

Ludzie przywiązują się do miejsc i wiążą z nimi swoje życie. Zakładają tam rodziny, budują społeczności, prowadzą życie kulturalne i bawią się z innymi członkami swoich społeczności. Wybrane miejsca potrafią także pozostać w ludzkiej pamięci przez długi czas, nawet gdy przestają istnieć w rzeczywistości. We wspomnieniach miejsca te wciąż są żywe, funkcjonują i można do nich wrócić w każdej chwili. Widać to także w wielu dziełach literackich, które opisują miejsca już nieistniejące lub które bohaterowie tekstu musieli z różnych przyczyn opuścić. Można wyróżnić ten motyw w utworach takich jak „Miejsce” Andrzeja Stasiuka, „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza oraz „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego.

„Miejsce” to opowiadanie Andrzeja Stasiuka, które opowiada o nieistniejącej już cerkwi. Była ona miejscem spotkań niewielkiej, lokalnej społeczności, wiązało się z nią wiele przeżyć i emocji, które mogli zrozumieć tylko ludzie odwiedzający ją i zaangażowani w jej istnienie. Cerkiew istniała bowiem w określonym czasie i kontekście. Była także czymś więcej niż tylko zwykłym budynkiem. Dlatego też, gdy uległa rozbiórce, to nadal pozostawała częścią lokalnej społeczności, nawet jeśli fizycznie już nie istniała. Jej obecność kształtowała bowiem kolejne pokolenia odwiedzające ją i wiążące z nią pośrednio swój los. Nie da się wymazać jej wpływu z lokalnej społeczności.

Cerkiew na zawsze pozostaje częścią pamięci i nie da się wymazać jej historii. Dlatego niektórzy ludzie czują potrzebę powrotu do miejsca, w którym kiedyś się znajdowała. Stała się ona bowiem częścią ich tożsamości, która nigdy ich nie opuści. W tym przypadku historia miejsca jest także ich historią i z cerkwią wiążą ich wspólne korzenie. Całkowite zniknięcie cerkwi ze świata i pamięci oznaczałoby dla nich utratę samych siebie i kawałka swojej tożsamości.

Epos narodowy „Pan Tadeusz” to wyraz tęsknoty Mickiewicza za dawną Polską szlachecką, odchodzącą już w niepamięć i Polską jako jego ojczyzną, w której nie mógł przebywać ze względów politycznych, Mickiewicz bowiem angażował się w działalność przeciwko zaborcy rosyjskiemu. Zatem ten idylliczny opis Soplicowa, pobielanego dworku pełnego patriotycznych i rodzinnych pamiątek, to dla poety sposób na utrwalenie w zbiorowej pamięci pewnych miejsc i rzeczywistości, które za chwilę mogą już nie istnieć i do których z pewnością Mickiewicz nie może fizycznie powrócić.

Dodaj komentarz