Ob­raz Pol­ski i Po­la­ków w li­te­ra­tu­rze. Omów za­gad­nie­nie na pod­sta­wie Po­to­pu Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza. W swo­jej od­po­wie­dzi uwzględ­nij rów­nież wy­bra­ny kon­tekst.

Literatura często tworzy pogłębione i krytyczne obrazy danych społeczności czy państw. Podobnie miało miejsce w przypadku Polski i Polaków. Wielokrotnie portretowani oni byli w wielu dziełach literackich, już od samego początku istnienia polskich tekstów, dotyczących narodu i jego spraw. Wielu autorów starało się uchwycić to, jaka była prawdziwa natura Polski i jej mieszkańców i gdzie swoje źródła miały trapiące naród problemy i konflikty. Twórcy próbowali także słowami oddać to, jacy naprawdę byli Polacy i jakie były ich motywacje, zalety czy przywary. Obraz Polski i Polaków zawarty jest w takich dziełach jak „Potop” Henryka Sienkiewicza, „Lalka” Bolesława Prusa oraz „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego.

W powieści „Potop” Henryk Sienkiewicz ukazał swoją wizję panoramy polskiego społeczeństwa z XVII wieku. Swoją uwagę głównie skupił na grupie społecznej, jaką była sarmacka szlachta, właściwie kierująca krajem, jego polityką oraz gospodarką. Z dzieła tego autora wyłania się więc przede wszystkim obraz Polski rządzonej przez sarmatów – ludzi dumnych, porywczych, przekonanych o własnej wyższości nad innymi, ale potrafiących też wiele poświęcić dla swojej ojczyzny. Sienkiewicz z jednej strony ukazał takie postaci jak Jan Skrzetuski czy Michał Wołodyjowski, ale z drugiej opisał też zdrajców takich jak Radziwiłłowie. W ten sposób pokazał czytelnikom zróżnicowanie polskiego społeczeństwa i szlachty, która z jednej strony była mężna i patriotyczna, a z drugiej egoistyczna, leniwa i skupiona na sobie. Sienkiewicz skupił się jednak na postaciach pozytywnych, pisząc „ku pokrzepieniu serc” i ukazując bohaterskie czyny szlachciców. W ten sposób zasugerował, że akty zdrady były raczej wyjątkiem niż regułą i nakreślił pozytywny obraz polskiego społeczeństwa.

W swoim dziele „Lalka” Bolesław Prus również opisał bogatą panoramę polskiego społeczeństwa, od arystokratów po ludzi ubogich – każda grupa ma w powieści swoją reprezentację. Polacy u Prusa ukazani zostali jako naród podzielony, o różnych interesach i motywacjach. Arystokracja skupiona była na sobie, przekonana o własnej wyższości względem innych, unikająca pracy i żądająca przywilejów. Pozostałe grupy społeczne – mieszczaństwo, mniejszości, kupcy czy pracownicy fizyczni – ciężko i uczciwie pracowali, przyczyniając się do rozwoju państwa i zwiększając szansę na to, że pewnego dnia odzyska ono niepodległość. Prus dawał do zrozumienia, że wspólne działanie całego społeczeństwa miałoby dobry wpływ na Polskę i wszystkie grupy społeczne, jednocześnie też pokazywał, do jakiego stopnia podziały i napięcia między poszczególnymi klasami uniemożliwiały współpracę i zgodną egzystencję.

Dodaj komentarz